Projekt eFTI: Cyfrowa rewolucja w transporcie towarowym
Europejski transport towarowy przechodzi obecnie istotną transformację. Jednym z kluczowych filarów tych zmian jest inicjatywa eFTI (electronic Freight Transport Information), której celem jest gruntowna zmiana sposobu zarządzania dokumentacją transportową oraz wymianą danych w całym łańcuchu logistycznym.
Czym jest eFTI i dlaczego powstało?
eFTI to europejskie ramy prawne (rozporządzenie UE 2020/1056), których celem jest zastąpienie papierowej dokumentacji elektroniczną wymianą danych pomiędzy przewoźnikami, firmami logistycznymi i organami administracji publicznej.
Kluczową zmianą jest odejście od przekazywania dokumentów (np. listów przewozowych) na rzecz udostępniania ustrukturyzowanych danych za pośrednictwem certyfikowanych platform informatycznych.
Od 2027 roku organy wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej będą zobowiązane do przyjmowania takich danych w formie elektronicznej.
Co eFTI oznacza w praktyce?
Dla firm transportowych i logistycznych eFTI oznacza przede wszystkim:
- eliminację papierowej dokumentacji i pełną cyfryzację procesów,
- szybszą wymianę informacji pomiędzy uczestnikami łańcucha transportowego,
- ograniczenie liczby błędów dzięki ujednoliconej strukturze danych,
- łatwiejszy dostęp do danych na potrzeby planowania i bieżącego zarządzania.
Na poziomie europejskim oczekuje się, że cyfryzacja procesów przyniesie znaczące oszczędności kosztów administracyjnych oraz zwiększy efektywność całego sektora transportowego.
Z punktu widzenia kolejowego transportu towarowego eFTI stanowi ważny krok w kierunku poprawy interoperacyjności pomiędzy przewoźnikami, terminalami i zarządcami infrastruktury, szczególnie w przewozach międzynarodowych.
Projekt eFTI4LIVE – przejście od teorii do praktyki
Projekt eFTI4LIVE jest kontynuacją wcześniejszych europejskich inicjatyw eFTI4EU i eFTI4ALL. Jego głównym celem jest:
- wspieranie wdrażania eFTI w rzeczywistych warunkach operacyjnych,
- testowanie interoperacyjności pomiędzy systemami,
- przygotowanie certyfikowanych platform i usług,
- stworzenie warunków do powszechnego wdrożenia eFTI w całej Unii Europejskiej.
W projekcie uczestniczy szerokie konsorcjum partnerów z ponad 20 krajów, obejmujące przewoźników, firmy informatyczne oraz instytucje publiczne.
Projekt koncentruje się m.in. na certyfikacji rozwiązań, zarządzaniu danymi oraz przygotowaniu wdrożenia eFTI do praktycznego zastosowania, tak aby logistyka bez papierowych dokumentów stała się europejskim standardem.
Wpływ na transport kolejowy i systemy informatyczne
W środowisku kolejowego transportu towarowego, które tradycyjnie opiera się na złożonym obiegu dokumentów oraz komunikacji transgranicznej, eFTI stwarza nowe możliwości:
- ujednolicenie standardów danych w całej Europie,
- lepszą integrację z systemami zgodnymi ze standardem TSI TEL,
- usprawnienie obsługi operacyjnej na terminalach i bocznicach kolejowych,
- zwiększenie przejrzystości procesów transportowych.
Z perspektywy systemów informatycznych, takich jak Safira, oznacza to przejście od zarządzania dokumentami do zarządzania danymi – modelu, w którym informacje są udostępniane w czasie rzeczywistym wszystkim uprawnionym uczestnikom procesu transportowego.
Co dalej?
Lata 2025–2027 będą kluczowym okresem wdrażania eFTI w całej Unii Europejskiej. Obecnie prowadzone są prace obejmujące:
- opracowanie standardów technicznych i aktów wykonawczych,
- budowę krajowej i europejskiej infrastruktury informatycznej,
- realizację projektów pilotażowych oraz testów w rzeczywistych warunkach operacyjnych.
Pełne wdrożenie eFTI planowane jest na lipiec 2027 roku, kiedy elektroniczna wymiana danych stanie się standardem zarówno podczas kontroli, jak i w codziennej działalności transportowej.
Projekt eFTI to nie tylko kolejna zmiana legislacyjna. To fundamentalny krok w kierunku cyfryzacji europejskiego transportu. Dla przedsiębiorstw działających w kolejowym transporcie towarowym oznacza to nie tylko konieczność dostosowania swoich systemów informatycznych, ale również szansę na zwiększenie konkurencyjności w coraz bardziej zdigitalizowanym środowisku logistycznym.